اطلاعات تماس

021-44893645

MaaliMan.ir@gmail.com

مارا در شبکه های اجتماعی فالو کنید

مالیات بر ارث چیست؟ | بر چه اموالی، مالیات بر ارث تعلق می‌گیرد؟

مالیات بر ارث چیست؟ | بر چه اموالی، مالیات بر ارث تعلق می‌گیرد؟

مالیات بر ارث نوعی مالیات مستقیم محسوب می­‌شود. این مالیات، مالیات بر دارایی بوده و به بخشی از اموال متوفی تعلق می­‌گیرد. این مالیات، بخش عمده­۲ای از درآمد دولتها را تشکیل می­‌دهد و برای عمران و آبادی کشور صرف می‌شود.

مالیات بر ارث را باید وارثان متوفی پرداخت کنند؛ در صورتی که وارثان مالیات بر ارث را پرداخت نکنند، نمی­توانند در اموال متوفی دخل و تصرف داشته باشند.

وارثان درصورتی می­توانند اموال متوفی را بنام خود انتقال دهند یا آن را بفروش برسانند که مالیات بر ارث را پرداخت نمایند.

قانون مالیات بر ارث برای اولین بار در سال ۱۳۱۶ تصویب و پس از آن چندین بار اصلاح شده است. آخرین اصلاحیه­ای که در این قانون صورت گرفته است، مربوط به سال ۱۳۹۵ است و هم اکنون این قانون طبق اصلاحیه سال ۹۵ در کشور اجرا می‌شود.

ماده های۱۷، ۱۸، ۲۱، ۲۴، ۲۷، ۳۳، ۳۴، ۳۸ و ۳۹ در قانون اساسی به شرح قوانین مالیات بر ارث پرداخته است.

چه افرادی باید مالیات بر ارث را پرداخت نمایند؟

مالیات بر ارث ملک
مالیات بر ارث ملک

همانطور که ذکر شد، وارثان باید مالیات بر ارث را پرداخت کنند. یکی از عواملی که میزان مالیات پرداختی بر ارث را تعیین می­کند، نسبت وارث با فرد متوفی است. هرچقدر این نسبت نزدیکتر باشد، مالیات پرداختی کمتر و هر چقدر نسبت دورتر باشد، مالیات پرداختی بیشتر می­شود.

همانطور که می­دانید، وارثان فرد متوفی در سه طبقه تقسیم­‌بندی می­‌شوند.

طبقه اول شامل پدر، مادر، همسر، فرزندان و نوادگان هستند. در صورتی که وُراث در این طبقه قرار داشته­ باشند، کمترین درصد مالیات را پرداخت خواهند کرد میزان مالیات بر نوع اموال به ارث رسیده بستگی دارد.

اجداد مانند پدربزرگ و مادربزرگ، برادر، خواهر، خواهرزاده و برادرزاده در طبقه دوم وارثان قرار دارند و میزان مالیاتی که باید پرداخت نمایند، دو برابر بیشتر از افراد در طبقه اول هستند.

عمو، عمه، دایی، خاله و فرزندان آنها در طبقه سوم ارث قرار داشته و میزان مالیاتی که باید پرداخت کنند، چهار برابر افرادی است که در طبقه اول ارث قرار دارند.

مالیات بر ارث به چه اموالی تعلق می‌گیرد؟

مالیات بر ارث چقدر است
میزان مالیات بر ارث

این نکته را در نظر داشته باشید که مالیات به تمامی اموال ارثی تعلق نمی­گیرد.

مالیاتی که به اموال تعلق می­گیرد با توجه به نوع اموال به جا مانده از فرد می تواند متفاوت باشد. به عنوان مثال اگر وسایل نقلیه موتوری، هوایی، زمینی یا دریایی مانند قایق، کشتی، لنج، جت شخصی، کامیون و غیره از متوفی به جا مانده باشد و وارثان در طبقه اول قرار داشته باشند، باید ۲ درصد از ارزش اموال را بعنوان مالیات پرداخت نمایند. اگر وارثان در طبقه دوم باشند، ۴ درصد و وارثان طبقه سوم ۸ درصد مالیات پرداخت می­کنند.

سپرده‌های بانکی و انواع اوراق بهادار از جمله اموالی هستند که مالیات بر آنها تعلق نمی­گیرد؛ اگر وارثان در طبقه اول باشند، سه درصد، وارثان طبقه دوم ۶ درصد و وارثان طبقه سوم ۱۲ درصد مالیات پرداخت می­کنند.

سهام شرکت نیز از جمله اموالی است که به آن مالیات تعلق می­گیرد و مالیات آن با توجه به نوع سهام می­تواند متفاوت باشد. طبق اصلاحیه­ای که در سال ۱۳۹۵ صورت گرفت؛ سهام شرکت‌های بورسی و غیر بورسی شامل ۱۰ درصد مالیات می­شود. در صورتی که قبل از سال ۱۳۹۵ این قانون به صورت دیگری اجرا می­شد.

نرخ مالیات املاک و سرقفلی با یکدیگر متفاوت بوده و نرخ مالیات املاک هفت و نیم درصد برای طبقه اول وراث و برای سرقفلی سه درصد است.

سایر اموال و دارایی‌های متوفی شامل سکه، دلار، ارز، جواهرات قیمتی و وجوه نقدی که در بانک پس­انداز نشده­است؛ شامل ۱۰ درصد مالیات برای طبقه اول وراث است.

اموال معاف از مالیات بر ارث چیست؟

همانطور که در سر تیتر اول بیان شد تمامی اموال به جا مانده از متوفی، مشمول مالیات به ارث نخواهند شد. برخی از اموال باقی مانده از متوفی که در ادامه بیان می‌شود؛ به صورت مستقیم به وراث رسیده و وراث برای دخل و تصرف در آنها نیاز به پرداخت مالیات ندارند.

مالیات بر ارث چند درصد است
مالیات بر ارث به چه کسانی تعلق میگیرد

وجوه و پاداش بازنشستگی متوفی، پس انداز خدمت و مزایای پایان خدمت، مبلغی که به عنوان بازخرید به متوفی پرداخت شده است، مرخصی­‌های استحقاقی استفاده نشده، وجوه و مبالغ پرداخت شده از طرف کارگزاری­‌های بیمه (مانند مبالغ مربوط به بیمه عمر و بیمه زندگی)، خسارت فوت، دیه، اموالی که متوفی آنها را برای وقف، نذر و حبس در نظر گرفته است و لوازم خانه متوفی مشمول مالیات نخواهند شد.

برخی از اموال که بودجه آنها توسط دولت تامین می‌شود نیز مشمول مالیات نخواهند شد.

در صورتی که فرد متوفی از شهدای انقلاب اسلامی باشد؛ وراث طبقه اول و دوم شهید برای تصرف در اموال شهید نیاز به پرداخت مالیات ندارند.

نحوه محاسبه مالیات بر ارث چگونه است؟

نرخ مالیات بر ارث

محاسبه مالیاتهای مستقیم از روشهای پیچیده­ای تبعیت می­کنند. فردی که مسئول محاسبه مالیات است باید به قوانین امور مالیاتی، قوانین حقوقی و دوره حسابداری آشنایی داشته باشد. وراث به تنهایی نمی‌توانند مالیات پرداختی را محاسبه کنند. برای این کار می­توان از مشاوران مالی کمک گرفت.

این نکته را در نظر داشته باشید که برای محاسبه مالیات پرداختی بر ارث حتماً نباید تمامی دارایی‌های متوفی به صورت یکجا تعیین تکلیف شود. می‌توان به صورت مجزا و تکی هریک از داراییهای متوفی را تعیین تکلیف نمود. به عنوان مثال وراث می‌توانند با هماهنگی یکدیگر، یکی از اموال متوفی (وسیله نقلیه یا ملک) را تعیین تکلیف نمایند و سپس در زمان مقرری بقیه اموال را تعیین تکلیف کنند.

این نکته را نیز در نظر داشته باشید؛ در هنگام نقل و انتقال اموال متوفی به وراث، علاوه بر مالیات پرداختی بر ارث، وراث باید مالیات نقل و انتقال را نیز پرداخت نمایند.

برای پرداخت این مالیات­ها ابتدا باید مالی که قرار است برای آن تعیین تکلیف شود توسط کارشناسان ارزش گذاری می‌شود. مثلاً اگر مال متوفی ملک باشد؛ ابتدا ارزش ملک تعیین شده، سپس ۵ درصد ارزش ملک مالیات نقل و انتقال پرداخت شده و یک و نیم برابر مالیات نقل و انتقال مالیات بر ارث پرداخت می‌شود.

این نکته را نیز باید در نظر داشته باشید که اگر مالی از متوفی به شخصی غیر از وارث واگذار شود یا مالی از متوفی نذر شخص خاصی شده باشد؛ افراد ذی نفع از آن مال به طور سالانه باید مالیات بر درآمد به دولت پرداخت نمایند.

پیامدهای انتقال اموال بدون پرداخت مالیات

مسئولان موسسات مالی، بانک ها، اداره ثبت اسناد و املاک، دفاتر اسناد رسمی باید در نظر داشته باشند که اگر بدون دریافت گواهی مالیات، اقدام به انتقال اموال متوفی به وراث نمایند؛ دو برابر مبلغ مالیاتی که وراث باید پرداخت نمایند؛ جریمه خواهند شد. پس مسئولان باید در نظر داشته باشند که قبل از انتقال اموال متوفی به نام وراث، حتماً از وراث گواهی پرداخت مالیاتی اخذ نمایند.

قوانین مربوط به مالیات بر ماترک

همانطور که در سر تیتر یک عنوان شد؛ قوانین مربوط به مالیات بر ماترک (بر ارث) در قوانین جمهوری اسلامی ایران در بندهای ۱۷ تا ۴۳ ذکر گردیده­‌ است.

در قانون قدیم یعنی قبل از سال ۱۳۹۵ در صورتی که وراث تا حداکثر شش ماه پس از فوت متوفی برای پرداخت مالیات بر ماترک اقدام نمی‌کردند، مشمول جریمه می‌شدند. در صورتی که از سال ۹۵ به بعد وراث می توانند هر موقع که قصد انتقال اموال به نام خود را داشتند؛ مالیات را پرداخت نمایند و مشمول جریمه نمی­شوند.

برای پرداخت مالیات بر ماترک باید ابتدا تکلیف انحصار وراثت مشخص شود. طبق قانون جدید نماینده قانونی، وکیل، وارثان و یا قیم وارثان می‌توانند به شورای حل اختلاف مراجعه کرده و گواهی حصر وراث را دریافت نمایند.

پس از اخذ انحصار وراثت، وراث باید مراحل اخذ حساب مالیات بر ارث و اخذ سند تک برگی را انجام دهند.

مالیات بر ارث ملک تجاری چگونه محاسبه می­شود؟

مالیات بر املاک ارثی

در خصوص مالیات بر ماترک ملک تجاری سوالات زیادی از مشاوران مالی پرسیده می­‌شود. به همین جهت به صورت مختصر در این مطلب به این موضوع اشاراتی می‌شود.

مطلب مرتبط: مالیات بر آپارتمان‌ها

از آنجا که در میان اموال متوفی ارزش ملکهای تجاری بیش از سایر املاک است؛ مالیات بر ماترک آن نیز نسبت به سایر اموال بیشتر است.

این نکته را در نظر داشته باشید، در صورتی مالیات بر ماترک ملک تجاری تعلق می‌گیرد که آن ملک دارای پروانه تجاری باشد. اگر ملکی دارای کاربری تجاری باشد اما پروانه تجاری برای آن اخذ نشده باشد؛ مالیات بر ماترک تجاری به آن تعلق نخواهد گرفت‌.

برای محاسبه مالیات مغازه، ابتدا باید کارشناسان امور مالیاتی ارزش ملک را برآورد کنند و سپس اگر تاریخ فوت متوفی بعد از ابتدای سال ۹۵ باشد؛ ۳ درصد ارزش مغازه توسط ورثه طبقه اول مالیات باید پرداخت شود.

در صورتی که مغازه دارای اجناسی برای فروش باشد؛ ده درصد ارزش اجناس نیز مالیات بر ماترک حساب می­شود.

نتیجه­‌گیری

مالیات بر ارث نوعی مالیات است که باید توسط وراث متوفی به اداره مالیات پرداخت شود؛ در صورت عدم پرداخت، وراث نمی­توانند در اموال متوفی هیچ گونه دخل و تصرفی داشته ­باشند.

مالیات بر ارث با توجه به پارامترهای مختلفی تعیین می­‌شود، نوع اموال منقول و غیرمنقول متوفی، نسبت وراث با متوفی، سال فوت متوفی، تابعیت وراث و متوفی، ماهیت اموال، مکان اموال که داخل و یا خارج از کشور است از جمله این پارامترها است.

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (No Ratings Yet)
Loading...

    نظرتان را بنویسید

    آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.*